روز پنجشنبه بيست و دويم ذيحجه : . . . بود صبح زود عازم قلعه گل زرد حاجى محمد حسين خان كزازى شد . گزارشات شهر نو به قرارى است كه به خاكپاى مبارك عرض مىشود . شهر نو ( 15 ) در شهريت بهترين شهرها است . از قرار تقرير مردم ، سپهدار مرحوم « 1 » ( 16 ) ساخته است . بناى بسيار عالى است . قلعه‌اش با [ 6 پ ] استحكام ، دو بدنه دارد . خندق زياد گود [ به‌گونه‌اى ] كه ممكن نيست آدم افتاده [ در آن بتواند ] باز بيرون بيايد و عدد برج شهر تمام سى مىگفتند . كوچه‌ها « 2 » يش راست ، از چپ و راست از همديگر گذشته ، از قرارى كه كوچه‌ها « 3 » ى فرنگ را تعريف مىكنند ، اين كوچه‌ها « 4 » ى شهر سلطان آباد در راستى شباهت به آنها دارد . ارگ خوب ساخته ، عمارات خيلى خوب بنا نهاده ، هواى خوب دارد . لكن در ميان شهر آب كم دارد و شهر خودش هم قدرى خرابه شده ، از بدنهء قلعه و عمارات ارگ خيلى زياد خراب است . به‌قدر چهل پنجاه هزار تومان خرج آبادى شهر دارد . اگر حضرت ظل اللهى - روحى فداه - حكم فرموده بسازند ، شهر خوبى خواهد شد . اطراف شهر باغات زياد دارد و شهر ما بين كزاز و فراهان واقع است . اما اصل شهر محسوب به فراهان مىشود . فراهان جاى بسيار خوبى است . هواى خوب و باغات زياد . آب گوارا جارى است . عرض راه [ شهر نو - بروجرد ] و روز پنجشنبه بيست و دويم ذيحجه از شهر نو [ خانزاد ] سوار شد . عازم مقصد گرديد . راه از ميان كزاز ( 17 ) است . از شهر معروض تا قلعهء حاجى حسين خان نه فرسخ تمام است . اين نه فرسخ همه‌اش دهات خوب ، هواى خوب ييلاقى و صحرا ، چمن‌هاى پاكيزه ، باغات زياد ، چشمه‌ها « 5 » ى جارى است و يك‌رودخانهء بزرگ هم واقع است . آنچه به خاكپاى مبارك عرض نمايم اين است كه خيلى دلگشا و بافزاست .

--> ( 1 ) . منظور : يوسف خان گرجى . ( 2 ) . در اصل : كوچ‌ها . ( 3 ) . در اصل : كوچ‌ها . ( 4 ) . در اصل : كوچ‌ها . ( 5 ) . در اصل : چشمها .